Sterownik st-21 – jak ustawić parametry pracy?

Najważniejsze parametry pracy sterownika ST-21 to próg załączenia, histereza oraz kalibracja czujników. Ich poprawne ustawienie decyduje o stabilnym ładowaniu bufora i ogranicza zbędne rozpalanie kotła. W artykule znajdziesz gotowe wartości startowe i wskazówki, jak dopasować je do własnej instalacji.

Jak działa sterownik ST-21?

Regulator ST-21 w wersji do pompy CO steruje pompą obiegu centralnego ogrzewania. Załącza ją po osiągnięciu zadanej temperatury, a wyłącza po wychłodzeniu kotła o wartość ustawionej histerezy. Dzięki temu pompa nie pracuje bez potrzeby, co przekłada się na mniejsze zużycie energii i dłuższą żywotność urządzenia.

Wariant ST-21 CWU jest wyposażony w dwa czujniki temperatury. Pompa startuje, gdy różnica temperatur kotła i zbiornika przekroczy zadaną deltę, a czujnik zasilania osiągnie minimalny próg załączenia. Wyłączenie następuje, gdy temperatura zasilania spadnie poniżej progu albo zbiornik osiągnie wartość zadaną. Takie działanie zapobiega niepotrzebnej pracy pompy i wychładzaniu zasobnika.

Do najważniejszych funkcji urządzenia należą:

• sterowanie pompą c.w.u. lub pompą obiegu CO,
• funkcja antystop – załączenie pompy co 10 dni na 1 minutę,
• funkcja antyzamarzanie – start pompy przy spadku temperatury poniżej 6°C,
• sterowanie wyjściem beznapięciowym.

Funkcja antystop chroni pompę przed zatarciem poza sezonem grzewczym, natomiast antyzamarzanie utrzymuje ruch wody w instalacji przy niskiej temperaturze. Wyłączenie pompy po zadziałaniu ochrony następuje, gdy temperatura w obiegu wzrośnie do 7°C.

Podstawowe parametry techniczne sterownika ST-21 przedstawia poniższa tabela:

Jakie parametry ustawić w sterowniku ST-21?

W pierwszej kolejności sprawdź wersję urządzenia, bo nastawy dla pompy c.w.u. różnią się od tych dla bufora. W instalacjach z kotłem Pello i zasobnikiem buforowym najczęściej stosuje się wartości oparte na temperaturach górnego i dolnego czujnika.

Przy buforze 500–600 l ustaw dół na 79°C, górę na 59°C, zadaną kotła na 80°C i histerezę załączenia na 2.

Progi załączenia i histereza

Dla bufora o pojemności 500–600 l sprawdza się ustawienie dolnego czujnika na 79°C, a górnego na 59°C. Techniczne wskazania czujników bywają zawyżone o około 1 stopień, dlatego wartości te odpowiadają realnej pracy 80/60°C. Taki układ utrzymuje wystarczający zapas ciepła przy większym rozbiorze.

Histerezę załączenia kotła ustaw na 2. W obwodach, w których używasz styku beznapięciowego jako termostatu zewnętrznego, musisz zaznaczyć w menu kotła opcję termostat zewnętrzny. Bez tego palnik nie rozpali się, nawet jeśli styk zadziała.

Zadana temperatura kotła powinna wynosić 80°C. Histerezy w sterowniku ustaw w układzie 1/2/2/0, a moce palnika podziel na progi 15/6/6 kW. Nadmuch zachowaj na podobnym poziomie dla wszystkich progów mocy, co pomaga utrzymać stabilny proces spalania.

Kalibracja czujników

Czujnik kotła oraz czujnik powrotu skalibruj na -10. Dzięki temu wykres pracy staje się czytelniejszy, a wskazania lepiej odpowiadają rzeczywistej temperaturze w górnej części bufora. Po kalibracji temperatura na górze zbiornika po wyłączeniu palnika wynosi zwykle 73–75°C, a kocioł dochodzi do 85–87°C.

Jeśli czujnik temperatury wewnętrznej pokazuje wartości rzędu -8 lub -40 stopni, oznacza to problem z połączeniem albo z samym czujnikiem. Warto sprawdzić przewody i ewentualnie wymienić element, zanim przejdziesz do dalszych nastaw.

Jak dobrać nastawy dla bufora i kotła?

Jeżeli ogrzewasz około 200 m² w słabo ocieplonym budynku, mały bufor szybko się rozładowuje. Grzanie zbiornika do wyższej temperatury jest wtedy korzystne, bo straty postojowe nie zdążą być duże. Dla powierzchni około 180–200 m² i zapotrzebowania cieplnego rzędu 12 kW bez c.w.u. sprawdza się ładowanie do wysokich wartości.

Start pomp ustaw na 35°C. Dla podłogówki przyjmij krzywą grzewczą 30/40, natomiast dla grzejników zacznij od 35/45. Gdy w dalszych pomieszczeniach jest zimno, podnieś krzywą na 38/50. Sterowanie pogodowe zwykle lepiej sprawdza się niż regulator pokojowy w budynku z wieloma pokojami i bez ocieplenia.

Dawkę paliwa dobierz do wydajności podajnika. Przy kaloryczności pelletu 17,3 MJ (czyli 4,8 kWh) i wydajności podajnika 11 kg/h czas podawania 5,6 s na cykl daje dawkę około 17 gram. W praktyce pozwala to spalać około 3,1 kg/h i utrzymać stabilną pracę palnika. Pompę ładującą bufor ustaw na drugi bieg ze stałą prędkością.

Moc kotła ustaw na 15 kW, ponieważ wymiennik ma powierzchnię tylko 1,8 m². Przy czystym kotle i czystym czujniku spalin temperatura spalin powinna oscylować w okolicach 140°C, a sprawność teoretyczna przekracza 90%.

Jak uniknąć problemów z rozpalaniem i przegrzewaniem?

Typowe problemy to brak reakcji palnika na styk beznapięciowy oraz wzrost temperatury po wygaszeniu, gdy instalacja nie odbiera ciepła. Zwykle wynikają one z nieprawidłowych nastaw albo błędnego podłączenia przewodów.

Brak rozpalania kotła

Palnik nie wystartuje, jeśli nie została osiągnięta histereza załączenia kotła na czujniku. Ustaw ją na 2. Dodatkowo w każdym obwodzie, w którym ma działać zewnętrzny sterownik, musi być zaznaczony termostat zewnętrzny. W przeciwnym razie kocioł ignoruje sygnał ze styku beznapięciowego, mimo że styk działa poprawnie.

W trybie pracy ręcznej sprawdzisz sam styk, ale rozpalanie może ruszyć dopiero po spełnieniu warunków temperaturowych. Napięcie na wentylatorze wyciągowym czasem utrzymuje się mimo ustawienia wyłączenia – to odrębny problem napięcia stałego na gnieździe, który nie blokuje startu palnika.

Przebijanie temperatury po wygaszeniu

Po wyłączeniu palnika kocioł potrafi podnieść temperaturę nawet o 10°C, jeśli nie ma odbioru ciepła. Zbiornik c.w.u. w remoncie lub pusty nie schłodzi kotła, dlatego dolny próg warto obniżyć. Zacznij od 75°C, a gdy kocioł wciąż dochodzi do 90°C, ustaw dół na 70°C.

Pompę ładującą bufor można też podpiąć pod obwód CO2 w płycie sterującej kotła. Dzięki temu po wygaszeniu palnika pompa działa jeszcze przez czas wygaszenia i czyszczenia, odprowadzając nadmiar ciepła. Nie jest to rozwiązanie obowiązkowe, ale pomaga przy częstym przegrzewaniu.

Jeżeli kocioł po wyłączeniu przekracza 90°C, zmniejsz dolną nastawę bufora do 70°C albo podepnij pompę ładującą pod obwód CO2.

Jak zabezpieczyć instalację przed przegrzaniem i mrozem?

Sterownik ST-21 chroni instalację przed zamarzaniem. Gdy temperatura na czujniku kotła lub zbiornika spadnie poniżej 6°C, pompa załącza się na stałe, a wyłącza się po osiągnięciu 7°C. To ważne w kotłowniach narażonych na niskie temperatury.

Dodatkowym zabezpieczeniem w kotle może być STB ustawiony na 90°C. W sytuacji awaryjnej, na przykład przy braku odbioru ciepła, odetnie on pracę palnika. W czujniku kotła znajduje się także termik, który wyłącza palnik przy około 85°C. Mostkowanie brązowego i niebieskiego przewodu czujnika bywa stosowane, by obwód termika działał jak STB, ale wymaga zachowania ostrożności.

Montaż i zmiany w okablowaniu powinna wykonywać osoba z odpowiednim doświadczeniem i uprawnieniami. Czujniki mocuje się opaską zaciskową i izoluje taśmą, aby pomiar nie był zakłócany przez temperaturę otoczenia.